Een week voor de Belgische première van de opera Satyagraha (wat 'de kracht van de waarheid' betekent in het Sanskriet) bij Opera Vlaanderen postte regisseur Sidi Larbi Cherkaoui een schattig filmpje op zijn Facebook-pagina van twee bruine beren - een moeder en haar kleintje - die een steile, besneeuwde bergflank beklimmen. De moeder geraakt zonder veel moeite boven, het kleintje glijdt enkele malen (erg) diep naar beneden alvorens boven te geraken. 'If Sisyphus was a bear. Feeling like this little one daily', schreef Cherkaoui erbij.

Toeval of niet, maar een soortgelijke scène - even verbluffend, even spannend - doet je naar adem happen tijdens het derde bedrijf van Satyagraha. Tijdens het derde bedrijf hangt het decor, een zwarte vloer die aan zware kabels hangt, helemaal schuin, waardoor je als publiek tegen een hellend vlak aankijkt. Net een bergflank.

Een van de dansers, een boom van een kerel, laat zich van boven naar beneden glijden en racet dan met alle kracht die hij bezit de flank op. Wauw, hij haalt het. En hij doet het nog eens. En nog eens. Net Sisyfus.

Een van de vijftien dansers - een boom van een kerel - racet met alle kracht die hij bezit de steile flank op. Wauw. Hij haalt het. En hij doet het nog eens. En nog eens. Net Sisyfus.

Het is slechts een van de oogstrelende scènes waarmee Cherkaoui het publiek drie uur lang verwent. Hij doet wat Philip Glass deed met de muziek waarop de choreograaf zijn manschappen aan het werk zet. Glass liet zich voor Satyagraha, alweer 38 jaar oud, inspireren door het leven van Mahatma Gandhi en zijn leer van het geweldloze verzet ontwikkelde, aangevuld met drie denkers-kunstenaars: auteur Leo Tolstoj, dichter Rabindranath Tagore en activist/politicus Martin Luther King).

Het libretto, dat Glass met Constance DeJong samenstelde, bestaat uit fragmenten uit het gedicht Baghavad Gîtâ. Daarin praat de hindoegod Krishna met krijger Arjunaover geweld en geweldloos verzet in repetitieve zinnen, die rustig deinen op de prachtige, door strijkers en orgel gedomineerde muziek.

Begint u al te zuchten? Niet nodig! Cherkaoui focust niet op de filosofische zinnen, maar vertaalt de betekenis ervan in veerkrachtige dans die je naar de scène laat kijken als een junkie naar zijn spul: het is soms wat veel en het is niet altijd perfect, maar het ís verslavend.

Zoals Glass als componist extra aandacht besteedt aan het koor, zo doet Cherkaoui dat als regisseur. Hij toont de leden van Koor Opera Vlaaderen alle hoeken van het speelvlak en laat hen met een bewonderenswaardige naturel zwaaien, roepen en vallen.

Sidi Larbi Cherkaoui laat je naar de scène kijken als een junkie naar zijn spul.

Naast de veertig koorleden en vijftien dansers zijn er acht solozangers, maar ook die strekken regelmatig de dansbenen en worden tijdens het zingen zelfs af en toe ondersteboven gehouden, zoals tenor Peter Tantsits in de rol van Gandhi mag ervaren.

Cherkaoui is gul met overrompelende groepscènes én met naar de keel grijpende solo's. De solo van (hiphop)danseres Princes Madoki waarin ze de onmacht jegens haat en racisme lijkt te bezweren, is een van de mooiste, heftigste routines die Cherkaoui de afgelopen jaren creëerde.

Satyagraha dompelt je onder in een bad van zalvende klanken en beelden waar eerst de pijn en vervolgens de hoop van afspat. Na afloop voel je je als het beertje uit het filmpje dat Cherkaoui op Facebook postte, net nadat het de bergflank heeft opgedwongen. Opgelucht huppelt hij zijn moeder achterna. Met een even bevrijd hart verlaat je de zaal.

Satyagraha van Opera Vlaanderen is nog tot en met zondag 2 december 2018 te zien in Opera Vlaanderen Gent. Alle info: www.operaballet.be