België heeft het moeilijk om zijn collectieve trauma's te vertalen naar cinema. Jan Verheyen begint pas binnenkort aan de eerste film over de brand in warenhuis Innovation, die in 1967 aan 271 mensen het leven kostte. De wandaden van kindermoordenaar Marc Dutroux werden nog niet adequaat verfilmd. En voor een terugblik op de genocide die koning Leopold II in Congo commandeerde, zijn we voornamelijk aangewezen op de docu's van Carolo Thierry Michel en... Tarzan - in de Hollywoodblockbuster The Legend of Tarzan (2016) werden de vorst en zijn rechterhand Léon Rom afgeschilderd als massamoordenaars.

Niet schieten

Niet schieten

De Bende van Nijvel, die tussen 1982 en 1985 28 mensen vermoordde, goeddeels tijdens roofovervallen op supermarkten, is voor nogal wat Belgische regisseurs dan weer geen onontgonnen terrein. Mede door het ingewikkelde en bijzonder slecht behandelde dossier moesten ze zich echter beperken tot gissingen en sterk gefictionaliseerde scenario's. Stijn Coninx blijft in Niet schieten wél dicht bij de werkelijkheid. Hij kon een beroep doen op de ervaringen van David Van de Steen, die als negenjarige moest toekijken hoe zijn ouders en zus in 1985 werden doodgeschoten tijdens de raid op een vestiging van Delhaize in Aalst.

Drie andere Belgische films die geïnspireerd zijn door de Bende

Le bal masqué (1988)

Toen België nog aan het bekomen was van de zaak-Dutroux en de overheid aankondigde dat het de zaak van de Bende zou heropenen, werkten regisseur Julien Vrebos en zijn indrukwekkende snor in het grootste geheim aan een film over zowat alles wat in ons land in de jaren tachtig en negentig misliep: de kuiperijen van politiek en politie, georganiseerd geweld en seksfeestjes met minderjarigen. Het resultaat: een desoriënterende film die een staat in verval schetst.

Blue Belgium (2000)

No-budgetfilmer Rob Van Eyck wilde met Blue Belgium tegelijk iets vertellen over de zaak-Dutroux, de Bende van Nijvel en staatsgevaarlijke mannen met een lange arm, maar werd op hoongelach onthaald. Bovendien werd 'de release' aanvankelijk tegenhouden door minister van Justitie Stefaan De Clerck, die meende dat Blue Belgium de juryleden van het assisenproces van Marc Dutroux zou beïnvloeden. Van De Clercks opvolger Marc Verwilghen mocht het wel.


Tueurs (2017)

Deze stijlvolle Franstalige actiethriller met Olivier Gourmet en Kevin Janssens kon op geen beter moment komen: in het midden van het recente geraas over de Reus van de Bende van Nijvel. Puur promogoud voor deze film over een groep overvallers die veel gelijkenissen vertoont met de echte Bende. Saillant detail: coregisseur François Troukens maakte zich in de jaren negentig zelf schuldig aan overvallen op geldtransporten en zat jarenlang vast.